Trọng tâm thi: thiết kế và triển khai đào tạo
Step 1 / 3·Khoa học học tập: những nguyên lý ra đề
0/3 step hoàn thành
Learning objectives — sau module này bạn sẽ:
- Nắm các nguyên lý học tập của người trưởng thành hay ra đề
- Phân biệt các mô hình thiết kế và mức đánh giá
- Nhận diện nguyên lý điều phối lớp học được kiểm tra
Khoa học học tập: những nguyên lý ra đề
Nắm nhóm khái niệm nền tảng nhất của đề.
APTD kiểm tra bạn có hiểu VÌ SAO một thiết kế đào tạo hiệu quả hay không, chứ không chỉ biết các bước. Nền tảng của phần này là khoa học học tập, và có một nhóm nguyên lý xuất hiện lặp lại dưới nhiều lớp vỏ tình huống.
Các nguyên lý xuất hiện nhiều nhất
| Nguyên lý | Nội dung | Hệ quả cho thiết kế |
|---|---|---|
| Andragogy (Knowles) | Người trưởng thành học khác trẻ em: cần biết lý do, muốn tự chủ, mang theo kinh nghiệm, học để giải quyết vấn đề | Luôn trả lời 'vì sao học cái này' trước khi vào nội dung |
| Cognitive load | Bộ nhớ làm việc có giới hạn; quá tải thì không học được gì | Chia nhỏ nội dung, bỏ chi tiết trang trí, mỗi lúc một ý |
| Spacing effect | Học ngắt quãng nhiều lần hiệu quả hơn học dồn một lần | Thiết kế chuỗi buổi ngắn thay vì một buổi dài |
| Retrieval practice | Nhớ lại chủ động củng cố trí nhớ mạnh hơn đọc lại | Đặt câu hỏi kiểm tra trước khi tổng kết, không chỉ sau |
| Transfer of learning | Học được không đồng nghĩa với dùng được ở nơi làm việc | Thiết kế bài tập giống bối cảnh thật, có kế hoạch áp dụng |
| 70-20-10 | Phần lớn việc học đến từ trải nghiệm công việc, rồi tới quan hệ, rồi mới tới lớp học | Đừng dồn hết vào lớp; thiết kế cả phần thực hành trong công việc |
Mẹo nhận diện câu hỏi về cognitive load
Tình huống mô tả một khóa học 'nhồi quá nhiều nội dung', 'slide dày chữ', 'người học trông đờ đẫn', hoặc 'nhớ được rất ít sau buổi học' — đáp án gần như luôn liên quan tới việc giảm tải nhận thức: chia nhỏ, bỏ bớt, tăng khoảng nghỉ.
Key takeaway: Sáu nguyên lý lõi: andragogy, cognitive load, spacing, retrieval practice, transfer, 70-20-10.