Thiên kiến nhận thức: cái bẫy trong đầu bạn
Step 1 / 3·Vì sao người thông minh vẫn quyết định sai
0/3 step hoàn thành
Learning objectives — sau module này bạn sẽ:
- Hiểu vì sao não dùng lối tắt và khi nào lối tắt gây sai
- Nhận diện các thiên kiến phổ biến nhất trong công việc
- Áp dụng biện pháp phòng ngừa cụ thể
Vì sao người thông minh vẫn quyết định sai
Hiểu cơ chế hai hệ thống tư duy.
Não người có hai chế độ xử lý. HỆ THỐNG 1 nhanh, tự động, dựa trên trực giác và kinh nghiệm — cực kỳ hữu ích để sống sót và xử lý việc hằng ngày. HỆ THỐNG 2 chậm, tốn năng lượng, phân tích logic. Vì hệ thống 2 tốn sức, não mặc định dùng hệ thống 1 bất cứ khi nào có thể.
Vấn đề: các lối tắt của hệ thống 1 gây ra sai lầm CÓ HỆ THỐNG — tức là sai theo cùng một hướng, có thể dự đoán được. Đó gọi là thiên kiến nhận thức. Thông minh không miễn nhiễm với thiên kiến; chỉ có nhận biết và quy trình mới giúp giảm chúng.
Nguyên tắc thực dụng
Không cần (và không thể) dùng hệ thống 2 cho mọi việc. Hãy nhận ra khi nào QUYẾT ĐỊNH ĐỦ QUAN TRỌNG để bật chế độ chậm: tuyển người, chọn nhà cung cấp, đầu tư, thay đổi chính sách. Với những việc đó, trực giác một mình là không đủ.
Key takeaway: Hệ thống 1 nhanh nhưng gây thiên kiến có hệ thống; quyết định quan trọng cần chủ động bật hệ thống 2.