Tri thức nào đang có nguy cơ mất
Step 1 / 2·Hai loại tri thức, hai cách xử lý
0/2 step hoàn thành
Learning objectives — sau module này bạn sẽ:
- Phân biệt tri thức hiện và tri thức ẩn
- Chấm điểm rủi ro mất tri thức theo hai trục
- Chọn đúng ba vùng ưu tiên đầu tiên
Hai loại tri thức, hai cách xử lý
Không dùng một cách cho cả hai loại.
Tri thức hiện là thứ đã ở dạng văn bản hoặc có thể viết ra dễ dàng: quy trình, biểu mẫu, thông số, danh mục. Vấn đề của loại này là quản lý phiên bản và tìm lại được, không phải moi ra.
Tri thức ẩn là thứ nằm trong đầu người: biết nhìn dấu hiệu nào để đoán máy sắp hỏng, biết khách hàng nào cần gọi trước khi gửi email, biết bước nào trong quy trình có thể bỏ và bước nào tuyệt đối không. Loại này không tự chảy ra thành tài liệu, và cũng không moi ra được bằng cách yêu cầu người ta 'viết lại kinh nghiệm'.
Đa số dự án quản lý tri thức thất bại vì dùng công cụ của loại thứ nhất — một thư viện tài liệu — để giải bài toán của loại thứ hai.
Xử lý theo loại
| Tri thức hiện | Tri thức ẩn | |
|---|---|---|
| Ví dụ | Quy trình đã viết, thông số kỹ thuật, danh mục nhà cung cấp | Cách phán đoán, mẹo xử lý ngoại lệ, biết ai là người nên hỏi |
| Rào cản | Tìm không ra, không biết bản nào mới nhất | Người biết không nghĩ đó là điều đáng viết |
| Cách xử lý | Đặt tên, phân loại, quản lý phiên bản, một nguồn duy nhất | Phỏng vấn có cấu trúc, kèm cặp, ghi lại tình huống thật |
Đừng bắt đầu bằng việc mua công cụ
Một nền tảng lưu trữ tốt không làm tri thức ẩn hiện ra. Bắt đầu bằng việc xác định vùng rủi ro và chọn cơ chế moi tri thức phù hợp, rồi mới bàn tới nơi cất.