Kể chuyện bằng dữ liệu
Step 1 / 2·Insight → So what → Now what
0/2 step hoàn thành
Learning objectives — sau module này bạn sẽ:
- Trình bày theo Insight → So what → Now what
- Tránh các bẫy diễn giải dữ liệu
- Bảo vệ quyền riêng tư khi báo cáo
Insight → So what → Now what
Dẫn dữ liệu đến quyết định, không đổ số.
Đổ số vs kể chuyện
Đổ số liệu
“"Tỷ lệ hoàn thành khóa an toàn là 82%, tăng 4% so với quý trước. Slide sau là chi tiết theo 15 phòng ban..."”
Người nghe tự phải đoán ý nghĩa — cuộc họp thành tranh luận số liệu thay vì quyết định.
Kể chuyện dữ liệu
“"INSIGHT: 3 nhà máy có tỷ lệ hoàn thành đào tạo an toàn dưới 60% cũng là 3 nơi có tai nạn cao nhất. SO WHAT: rủi ro an toàn và pháp lý đang tập trung ở đó. NOW WHAT: đề xuất chương trình bắt buộc + trách nhiệm của quản lý nhà máy, cần phê duyệt hôm nay."”
Ba nhịp dẫn thẳng đến quyết định: hiện tượng → hậu quả → hành động.
Bẫy trình bày cần tránh
- Tương quan ≠ nhân quả: 'người học khóa X có hiệu suất cao' có thể vì người giỏi mới đăng ký
- Mẫu nhỏ nói to: '80% hài lòng' từ... 5 người trả lời
- Trục đồ thị cắt gọt phóng đại chênh lệch nhỏ
- Quyền riêng tư: dữ liệu nhóm dưới 5 người có thể lộ danh tính — báo cáo ở mức tổng hợp
Key takeaway: Insight → So what → Now what; tránh nhầm tương quan/nhân quả, mẫu nhỏ, trục cắt gọt, và bảo vệ riêng tư.