Module 1/4 26 phút
Vì sao giải pháp hôm nay thành vấn đề quý sau
Step 1 / 2·Ba cơ chế phổ biến
0/2 step hoàn thành
Learning objectives — sau module này bạn sẽ:
- Nhận diện ba cơ chế gây hệ quả ngược
- Phân biệt triệu chứng và nguyên nhân
- Nhận ra khi mình đang xử lý triệu chứng
Học ~14 phút
Ba cơ chế phổ biến
Có tên gọi cho những hiện tượng đã từng gặp mà chưa gọi được tên.
Một quyết định hợp lý ở cấp bộ phận có thể tạo ra kết quả tệ hơn cho cả tổ chức. Điều này xảy ra không phải vì ai đó tính sai, mà vì hệ thống có những đường liên kết mà người ra quyết định không nhìn thấy khi chỉ nhìn phần việc của mình.
Ba cơ chế và ví dụ
| Cơ chế | Cách nó diễn ra | Ví dụ trong nhân sự |
|---|---|---|
| Chuyển gánh nặng | Giải pháp nhanh làm giảm triệu chứng, nên không ai còn động lực xử lý nguyên nhân, và năng lực xử lý nguyên nhân teo dần | Thiếu người thì thuê ngoài. Càng thuê ngoài càng ít đầu tư đào tạo nội bộ, càng thiếu người thật sự |
| Tối ưu cục bộ | Mỗi bộ phận tối ưu chỉ tiêu của mình, tổng thể xấu đi | Tuyển dụng tối ưu thời gian tuyển, hạ chuẩn để đóng vị trí nhanh. Nghỉ việc năm đầu tăng, tổng số vị trí phải tuyển lại nhiều hơn |
| Độ trễ phản hồi | Hệ quả xuất hiện quá muộn nên không ai nối được nó với nguyên nhân | Cắt ngân sách đào tạo năm nay, hai năm sau thiếu người kế nhiệm — và không ai quy được về quyết định cũ |
Dấu hiệu bạn đang xử lý triệu chứng
Cùng một vấn đề quay lại theo chu kỳ, mỗi lần cần một giải pháp lớn hơn lần trước. Nếu năm nay bạn phải thuê ngoài nhiều hơn năm ngoái cho cùng một loại công việc, đó không phải nhu cầu tăng — đó là năng lực nội bộ đang teo.