Mỗi năm, Hiệp hội Phát triển Nhân tài ATD công bố một báo cáo mà giám đốc đào tạo nào cũng lật tới trang số liệu trước tiên: giờ học bình quân và chi phí đào tạo trên đầu người. Bản năm 2026, tổng kết dữ liệu năm 2025, có hai con số đi ngược chiều nhau1.
Giờ học chính quy bình quân mỗi nhân viên tăng lên 16,7 giờ, sau năm năm liên tiếp đi xuống. Năm 2024, con số này chỉ còn 13,7 giờ, mức thấp nhất trong năm năm1. Cùng lúc đó, chi tiêu trực tiếp cho đào tạo tính trên mỗi người giảm từ 1.254 đô la xuống 846 đô la, tức giảm khoảng một phần ba1.
ATD nêu ba nguyên nhân cho khoảng cách này. Lớp học trực tuyến có giảng viên thay cho lớp tập trung nên cắt được chi phí đi lại. Bộ phận đào tạo ít người hơn nên quỹ lương giảm. Và nhiều khâu hành chính đã được tự động hóa1.
Đọc kỹ thì nguyên nhân thứ hai đáng để dừng lại. Một phần tiền tiết kiệm được đến từ công nghệ. Một phần khác đến từ việc cắt chính những người làm đào tạo.
Walmart và 17.000 chiếc kính
Để hình dung một tổ chức vừa tăng giờ học vừa giảm chi phí trên đầu người trông như thế nào, câu chuyện của Walmart năm 2018 vẫn là ví dụ dễ thấy nhất.
Trước đó, những chương trình đào tạo bài bản nhất của Walmart diễn ra ở các Walmart Academy, và chủ yếu dành cho quản lý và trưởng bộ phận. Nhân viên đứng quầy, kho, tiếp khách, hơn một triệu người, gần như không có cơ hội tiếp cận2.
Mùa hè năm 2018, Walmart thử nghiệm ở mười cửa hàng: nhân viên học vận hành một thiết bị mới, tháp nhận hàng tự động, hoàn toàn qua kính thực tế ảo, không có giảng viên đứng cạnh. Kết quả đủ tốt để công ty quyết định mở rộng2.
Tháng 9/2018, Walmart công bố sẽ đặt hơn 17.000 kính Oculus Go tại các cửa hàng trên toàn nước Mỹ trước cuối năm: bốn chiếc cho mỗi supercenter, hai chiếc cho mỗi cửa hàng Neighborhood Market và cửa hàng giảm giá2,3. Hơn 45 mô-đun do công ty STRIVR phát triển bao gồm công nghệ mới, tuân thủ, và cả kỹ năng mềm như thấu cảm và phục vụ khách hàng. Walmart ghi nhận điểm kiểm tra sau đào tạo tăng 10 đến 15%2.
Nhìn qua lăng kính của báo cáo ATD, đây đúng là cơ chế làm giờ học tăng và chi phí mỗi người giảm: nội dung được làm một lần, đưa tới hàng triệu người, không ai phải đi lại, không cần giảng viên ở từng cửa hàng.
Điều mà cả hai câu chuyện chưa trả lời
Walmart đo được điểm kiểm tra. Đó là cấp độ 2 trong mô hình Kirkpatrick: người học có nắm kiến thức không. Câu hỏi tiếp theo, nhân viên có làm khác đi ở quầy thu ngân, trong kho, trước một khách hàng đang bực bội hay không, khó đo hơn nhiều và hiếm khi được công bố.
Báo cáo ATD cũng vậy. Giờ học là thước đo đầu vào. Nó cho biết người ta đã dành bao nhiêu thời gian, không cho biết thời gian ấy đổi lại được gì. Khi chi phí mỗi người giảm một phần ba và đội đào tạo mỏng đi, rủi ro lớn nhất là tổ chức tiếp tục báo cáo giờ học tăng như một thành tích, trong khi không còn ai đủ thời gian theo dõi xem việc học có chuyển thành hành vi hay không.
Với bộ phận đào tạo ở Việt Nam
Hai con số của ATD là lập luận có sẵn cho những ai phải bảo vệ ngân sách năm tới: chi ít đi không có nghĩa là đào tạo bị cắt. Nhưng chúng cũng là lời nhắc rằng tiết kiệm nhờ công nghệ khác với tiết kiệm nhờ cắt người, và hai loại tiết kiệm ấy dẫn tới hai kết quả rất khác nhau sau một năm.
Một phép tính nhỏ từ hai con số của ATD
Đặt hai con số cạnh nhau sẽ ra một chỉ số mà báo cáo không in sẵn: chi phí trực tiếp cho mỗi giờ học. Năm 2024, 1.254 đô chia cho 13,7 giờ là khoảng 91,5 đô mỗi giờ học. Năm 2025, 846 đô chia cho 16,7 giờ là khoảng 50,7 đô. Chi phí cho mỗi giờ học giảm gần 45% chỉ trong một năm, tính từ số liệu của ATD1.
Không nhiều ngành cắt được gần một nửa chi phí đơn vị trong mười hai tháng. Con số ấy nói lên sức mạnh của hình thức học mới, và cũng nói lên áp lực mà các bộ phận đào tạo đang chịu.
Doanh nghiệp nào cũng tự tính được chỉ số này: tổng chi trực tiếp cho đào tạo trong năm chia cho tổng giờ học của nhân viên. Tính cho hai năm liền nhau, rồi hỏi phần chênh lệch đến từ đâu. Nếu chi phí mỗi giờ giảm vì đổi sang học trực tuyến, đó là hiệu quả. Nếu giảm vì bỏ các chương trình khó và đắt nhất, như đào tạo quản lý cấp trung hay kèm cặp một kèm một, thì đó là một quyết định cần được nói ra rõ ràng với ban giám đốc.
